Portretten in the spotlight

3 december 2017

Met een hoofd vol indrukken en inzichten stapte ik in de trein na een dagje Amsterdam. Ik bezocht drie musea met documentaire fotografie. Geen tentoonstellingen voor de mooie plaatjes maar vooral het verhaal en de achterliggende gedachten waren voor mij een reden om naar Amsterdam te gaan. In deze blog beschrijf ik mijn indrukken voor de thuisblijvers of enthousiastelingen die graag op stap gaan buiten de provincie. Zeeland heeft nu eenmaal weinig te bieden (helemaal niets, volgens mij) aan documentaire fotografie.

Portretten en nationaliteit

In opdracht van het Rijksmuseum brengt Anoek Steketee het thema ‘Staatloos’ in beeld. De tentoonstelling bestaat uit portretten van volwassenen en kinderen die door de regelgeving staatloos zijn. In feite bestaan deze mensen niet. Anoek Steketee maakt deze groep mensen op een waardige manier zichtbaar. Ze haalt ze uit hun omgeving en kiest ervoor om ze te fotograferen in een donkere studiosetting. Foto’s van hun verblijfplaatsen hangen aan de muren. De personen worden gefotografeerd met een donkere en eenvoudige achtergrond zodat alle aandacht naar de persoon gaat. Maar ook de eenzaamheid en vaak uitzichtloze, donkere situatie wordt hierdoor benadrukt. De gezichten zijn mooi uitgelicht.  De portretten zijn grote geprint. Het lijkt alsof ze voor je staan. De ogen bevinden zich dus op gelijke hoogte met de toeschouwer. Behalve een paar kinderen, die anoniem willen blijven, kijken de geportretteerden je aan.  De staatloze mens wordt zichtbaar en krijgt sympathie. Door deze foto’s en bijbehorende verhalen besef ik hoe vanzelfsprekend ik mijn rechten vind als Nederlandse staatsburger.

Portretten en outsidersart

In de Hermitage hangen eveneens portretten.  De Nieuwe Meesters van fotograaf Sander Troelstra. 30 zwart wit portretten van outsiderkunstenaars. Geen outsiders buiten de wet, maar outsiders volgens onze normen en waarden over gedrag. Mensen die hun gevoelens op een directe en treffende manier kunnen omzetten in 2- en 3-dimensionale beelden. Troelstra kiest er eveneens voor om deze Nieuwe Meesters op groot formaat te presenteren. De portretfoto’s zijn mooi uitgelicht. Hun kunstwerken hangen of staan ernaast. Soms zie je een overeenkomst in het kunstwerk en de maker. Onrust, dwangmatigheid of een verdwaalde blik. Troelstra heeft dit prachtig in beeld gebracht. Het is interessant om de video te bekijken waarbij we de fotograaf aan het werk zien. Samen met de mooi ingerichte ruimte en belichting kunt u deze tentoonstelling nog bekijken tot en met 28 mei 2018.

https://www.outsiderartmuseum.nl/nl/de-tentoonstelling-nieuwe-meestersis-geopend

Portretten in een decor

Jamie Hawkesworth fotografeerde reizigers een maand lang elke dag op een busstation in Noord Engeland. In dit concept van Hawkesworth speelt de omgeving juist wel een rol. Het Preston Bus Station is het decor waar Jamie Hawkesworth een verscheidenheid aan reizigers laat zien. De reizigers poseren voor de camera of ze zijn zich niet bewust van de fotograaf. Ze wachten, zijn gehaast, of zijn in hun eigen wereld. Ze reizen samen of alleen. Soms zien we alleen een detail van kleding of kapsel. Deze reizigers laten met hun houding, blik of kleding iets van zichzelf zien. Maar net als de portretten van Steketee en Troelstra, heeft ieder zijn eigen verhaal en bestemming.

En natuurlijk door te zoeken op: Preston Bus Station Jamie Hawkesworth

https://www.google.nl/search?q=preston+bus+station+jamie+hawkesworth&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwiz9fST8-3XAhUQ_qQKHW2_CxYQ_AUICigB&biw=1093&bih=477